Hieraan moet je voldoen voordat je bloed mag doneren

Woensdag zijn 43 locaties geopend waar bloed kan worden gedoneerd. Op die plekken kun je niet alleen bloed doneren, maar ook plasma, een bloedbestandeel. Vanaf je achttiende mag je bloed en/of plasma geven, maar niet iedereen mag dit doen.

Voordat je gaat doneren, moet je iedere keer een lange vragenlijst invullen. “Daarop vragen we onder meer hoe het tijdens je vorige donatie ging, of je drugs hebt gebruikt, of je recentelijk bij een medisch specialist bent geweest en of je in het buitenland bent geweest”, vertelt Sanquin-woordvoeder Merlijn van Hasselt. “We bekijken dan of er risico’s zijn voor de donateur en voor de patiënt. Zijn er geen risico’s, dan kan er gedoneerd worden.”

Een van de meest omstreden vragen op de lijst is of je als man seks hebt gehad met een man. Is dat het geval, dan mag er niet meteen gedoneerd worden. Vrouwen die seks hebben met een vrouw of mannen die seks hebben met een vrouw, mogen wel gewoon doneren. “Mannen die seks hebben met mannen, lopen honderd keer meer risico op hiv dan andere mensen. Die risico’s willen we uitsluiten in het belang van de patiënt”, vertelt Van Hasselt. “Mits een man een jaar geen seks heeft gehad met een andere man, mag hij bloed doneren.”


Mannen en vrouwen

Jaarlijks mogen mannen 5 keer en vrouwen 3 keer bloed doneren. Omdat plasma doneren minder zwaar is voor je lichaam, mogen zowel mannen als vrouwen dat 26 keer per jaar doen. Mannen mogen vaker bloed doneren omdat zij doorgaans meer bloed in hun lichaam hebben dan vrouwen.

De hoeveelheden qua donaties verschillen. Als je plasma doneert, wordt er 660 mililiter afgetapt, bij bloed is dit een halve liter. Volgens Van Hasselt komt het heel soms voor dat mensen flauwvallen na het doneren. “Als je bloed doneert, zit je in een comfortabele ligstoel. Word je licht in je hoofd, dan zorgen we ervoor dat de stoel in een horizontale houding wordt gezet zodat het bloed terugstroomt naar je hoofd en je bij blijft.”

Na het doneren krijgen de donors wat te snoepen en te drinken, zodat ze wat bij kunnen komen van hun goede daad. Van Hasselt raadt aan om het daarna de hele dag rustig aan te doen. “Je moet zelf aanvoelen wat je kan, maar ga na het doneren niet gelijk twintig kilometer fietsen. Plasma wordt wel een stuk sneller aangevuld door het lichaam dan bloed, dus daar heb je minder last van.” 


Geneesmiddelen

Het gedoneerde bloed en plasma worden gebruikt voor geneesmiddelen voor bijvoorbeeld bloedstollingsziekten zoals hemofilie en HAE. Ook wordt het gedoneerde bloed gebruikt voor mensen die het tekort komen of die bestraald worden tegen leukemie. “Alle bloedgroepen zijn welkom, maar O-negatief in het bijzonder”, vertelt Van Hasselt. “Deze bloedgroep kan bij iedereen worden toegediend. Mocht iemand wegens groot bloedverlies direct een bloedtransfusie nodig hebben, dan is dit de bloedgroep waar de artsen naar zullen grijpen. Donors met deze bloedgroep vragen we ook om geen plasma te doneren, omdat we liever hun bloed willen hebben.”

Er is in Nederland geen tekort aan bloeddonoren, maar volgens Van Hasselt is de bloedbank wel altijd op zoek naar nieuwe donors. “De meeste donors geven al jaren bloed aan ons, maar na hun zeventigste mogen ze geen bloed meer geven omdat ze zich dan beter op hun eigen gezondheid kunnen focussen. Dit jaar zullen er dan ook weer een heleboel mensen afvallen, bijvoorbeeld wegens ziekte, omdat ze de zeventig zijn gepasseerd of omdat ze zwanger zijn. Dan mag je namelijk ook geen bloed of plasma geven. We hopen daarom ook weer een hoop nieuwe donors te krijgen.”


Vragenlijst

Merlijn van Hasselt heeft voor NU.nl de vragenlijst voor de donateurs kort samengevat:

  • Ging de vorige keuring goed?
  • Hoe voel je je? (ben je verkouden, heb je ontstekingen?)
  • Ben je recentelijk bij een medisch specialist geweest? (mondhygiënist, tandarts, huisarts)
  • Had je het afgelopen jaar een ziekte? Zo ja, welke?
  • Heb je ooit een bloedtransfusie gehad?
  • Heb je de afgelopen tijd drugs gebruikt?
  • Heb je risicovolle seksuele contacten gehad?
  • Heb je onlangs een tattoo of piercing laten zetten?
  • Ben je onlangs in het buitenland geweest? Zo ja, dan mag je tot vier weken na je bezoek geen bloed of plasma doneren.
  • Was je in de periode van 1980 – 1996 in Engeland? (in die periode heerste er BSE. Was je die periode in Engeland, dan mag je geen bloed of plasma doneren)

‘Wees alerter op gevolgen overschakelen geneesmiddel’

Over de afgelopen tien jaar waren er 2.500 meldingen van, maar het aantal is vooral de laatste twee jaar extra opgelopen. In totaal zijn er bij circa twintig wijzigingen van merk gevolgen gemeld. Lareb benadrukt dat artsen en patiënten zulke effecten vooral moeten melden, omdat dat nodig is om uit te vinden wat er aan de hand is en wat eraan kan worden gedaan.

Meestal heeft “substitutie” van een merk plaats omdat zorgverzekeraars dat willen, maar het kan ook nodig zijn doordat een bepaald merk onvoldoende voorradig is. Apothekersvereniging KNMP ontraadt vervanging bij bepaalde groepen geneesmiddelen, zoals anti-epileptica. “Toch komt dit in de praktijk voor”, aldus Lareb.

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen zegt dat het erg belangrijk is dat artsen en apothekers “de patiënt voor ogen houden”. “Generieke medicijnen zijn net zo werkzaam en veilig als de originele, maar niet iedere patiënt is hetzelfde.”

Nederlanders iets meer tevreden over eigen leven

Dat maakt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdag bekend.

Het cijfer dat aan het eigen levensgeluk wordt toegekend is al jaren stabiel: de afgelopen vier jaren schommelde het van 7,5 naar 7,6.

De Nederlander beoordeelde de tevredenheid over zijn dagelijkse bezigheden gemiddeld met een 7,3. Het jaar daarvoor was dit een 7,2. Over het sociale leven zijn de onderzoekdeelnemers gemiddeld iets meer tevreden: dat wordt beoordeeld met een 7,6.

Iets lager was het gemiddelde cijfer dat de Nederlander toekende aan zijn lichamelijke gezondheid: een 7,0. Dit is hetzelfde cijfer als in 2015. De psychische gezondheid krijgt een hoger cijfer toebedeeld, namelijk een 7,8. Dit cijfer is al vier jaar opeenvolgend hetzelfde.


Wonen

Ook werd de Nederlander gevraagd naar zijn tevredenheid en veiligheidsgevoelens omtrent zijn woonomgeving. De deelnemers aan het onderzoek gaven gemiddeld een 7,8 aan hun woonomgeving, maar de veiligheid werd iets lager beoordeeld met een 7,3. 

De resultaten zijn onderdeel van een breder onderzoek van het CBS naar twaalf aspecten op het gebied van persoonlijk welzijn. Hierin zijn onder meer financiën, carrière, gezondheid, overheid en woonomgeving onderzocht.

‘Virtual reality kan pijn bij tandartsbezoek verminderen’

Dat blijkt uit een vergelijkend onderzoek van de universiteiten van Plymouth, Exeter en Birmingham, gepubliceerd in Environment and Behavior

De ruim 150 proefpersonen werden willekeurig ingedeeld in drie groepen. Groep 1 kreeg een “gewone” behandeling, waarbij ze niet werden afgeleid door virtual reality-beelden. De tweede groep liep virtueel rond op een strand in Groot-Brittannië en een derde groep kreeg beelden te zien van een niet-bestaande stad.

Na een week werd gevraagd hoe de proefpersonen hun pijn en angst tijdens en na de behandeling (waaronder het vullen of trekken van een kies) hadden ervaren. De mensen die gedurende hun tandartsbezoek middels virtual reality rondliepen op het strand, hadden gemiddeld minder last van pijn en ervoeren ook minder angstgevoelens. 


Juiste omstandigheden

“Dit onderzoek laat zien dat deze technologie onder de juiste omstandigheden kan worden ingezet om patiënten, maar ook de tandartsen te helpen”, zegt Karin Tanja-Dijkstra, hoofdonderzoeker van de studie. 

“Uit eerder onderzoek bleek dat mensen zich het meest gelukkig en ontspannen voelen wanneer zij zich bij het strand bevinden”, voegt mede-auteur Mathew White toe. “Daarom was het een logische beslissing om te kijken of we dit ook konden inzetten bij mogelijk stressvolle medische behandelingen.”


Uitnodigend

Uit dit onderzoek, dat volgens de auteurs nog een uitgebreider vervolg mag krijgen om de hypothese verder te bevestigen, blijkt ook dat alleen afleiding niet genoeg is om pijn en angst te bestrijden. “Dat blijkt uit het feit dat het virtueel rondlopen in een stad geen positieve gevolgen had voor de patiënten. Dit betekent dat de omgeving die zij te zien krijgen ook belangrijk is, die moet uitnodigend en ontspannend zijn”, zegt Sabina Pahl, die het onderzoek coördineerde.  

In volgend onderzoek zal worden bekeken of de beelden van het strand ook nuttig kunnen zijn bij andere medische behandelingen. Ook wordt gekeken of de beelden mogelijk nog verbeterd kunnen worden, zodat de patiënten nog minder stress en pijn ervaren.

‘Vies worden hoort erbij op Buitenspeeldag’

Scholen, jeugdclubs, bedrijven en gemeenten kunnen tijdens de jaarlijkse Buitenspeeldag verschillende activiteiten organiseren, zoals oudhollandse spelletjes, speurtochten en vlotten bouwen. Kinderzenders Nickelodeon en Nick Jr. staan woensdagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur op zwart.

“Kinderen vinden springkussens leuk, maar wij vinden het nóg leuker als de activiteiten avontuurlijke en fantasierijke elementen hebben”, laat woordvoerder Yvette de Vries van Jantje Beton weten. “Zo hebben we deze editie activiteiten met een indianen- en cowboythema en een circusthema met een workshop.”


Veiligheid

Voor de jubileumeditie heeft Motivaction in opdracht van Viacom, het bedrijf achter medeorganisator Nickelodeon, onderzoek gedaan onder ruim duizend ouders. Ze zouden buitenspelen goed vinden voor de gezondheid en ontwikkeling van hun kinderen, maar minder te spreken zijn over de “buitenspeel-omstandigheden”. Zo zouden veel ouders de buurt tien jaar geleden veiliger vinden voor kinderen om buiten te spelen.

Verder zegt 29 procent van de ouders dat er te weinig voorzieningen zijn voor hun kinderen om buiten te spelen. Dit probleem zou zich vaker voordoen in stedelijke gebieden.


Straatspeeldag

In 2008 organiseerde nam Jantje Beton samen met Nickelodeon de organisatie van het evenement op zich, daarvoor stond de Nationale Buitenspeeldag bekend als Straatspeeldag. De insteek was daarbij meer gericht op veiligheid. Zo werd onder andere de straat afgesloten voor verkeer, zodat kinderen onbezorgd buiten konden spelen.

Volgens De Vries is de Buitenspeeldag inmiddels niet meer specifiek gericht op veiliger buiten spelen. “We willen kinderen vooral laten ervaren hoe leuk het is om buiten te spelen, aandacht creëren voor het belang van buiten spelen en natuurlijk het gezondheidsaspect ervan.” 


Vies worden

De reacties van de kinderen zelf zijn volgens De Vries nog het leukst. “Ieder jaar wordt er in een grote speeltuin meegedaan met Buitenspeeldag. De kinderen gaven aan dat ze daarna een schuimparty wilden. Dan konden ze lekker vies naar huis. Want dat hoort natuurlijk ook bij buiten spelen.”

‘Vies worden hoort erbij op Buitenspeeldag’

Scholen, jeugdclubs, bedrijven en gemeenten kunnen tijdens de jaarlijkse Buitenspeeldag verschillende activiteiten organiseren, zoals oudhollandse spelletjes, speurtochten en vlotten bouwen. Kinderzenders Nickelodeon en Nick Jr. staan woensdagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur op zwart.

“Kinderen vinden springkussens leuk, maar wij vinden het nóg leuker als de activiteiten avontuurlijke en fantasierijke elementen hebben”, laat woordvoerder Yvette de Vries van Jantje Beton weten. “Zo hebben we deze editie activiteiten met een indianen- en cowboythema en een circusthema met een workshop.”


Veiligheid

Voor de jubileumeditie heeft Motivaction in opdracht van Viacom, het bedrijf achter medeorganisator Nickelodeon, onderzoek gedaan onder ruim duizend ouders. Ze zouden buitenspelen goed vinden voor de gezondheid en ontwikkeling van hun kinderen, maar minder te spreken zijn over de “buitenspeel-omstandigheden”. Zo zouden veel ouders de buurt tien jaar geleden veiliger vinden voor kinderen om buiten te spelen.

Verder zegt 29 procent van de ouders dat er te weinig voorzieningen zijn voor hun kinderen om buiten te spelen. Dit probleem zou zich vaker voordoen in stedelijke gebieden.


Straatspeeldag

In 2008 organiseerde nam Jantje Beton samen met Nickelodeon de organisatie van het evenement op zich, daarvoor stond de Nationale Buitenspeeldag bekend als Straatspeeldag. De insteek was daarbij meer gericht op veiligheid. Zo werd onder andere de straat afgesloten voor verkeer, zodat kinderen onbezorgd buiten konden spelen.

Volgens De Vries is de Buitenspeeldag inmiddels niet meer specifiek gericht op veiliger buiten spelen. “We willen kinderen vooral laten ervaren hoe leuk het is om buiten te spelen, aandacht creëren voor het belang van buiten spelen en natuurlijk het gezondheidsaspect ervan.” 


Vies worden

De reacties van de kinderen zelf zijn volgens De Vries nog het leukst. “Ieder jaar wordt er in een grote speeltuin meegedaan met Buitenspeeldag. De kinderen gaven aan dat ze daarna een schuimparty wilden. Dan konden ze lekker vies naar huis. Want dat hoort natuurlijk ook bij buiten spelen.”

Eerste vaatje haring levert 65.000 euro op

De opbrengst valt flink lager uit dan vorig jaar, toen PLUS-supermarkten maar liefst 90.000 euro neertelde voor het eerste vaatje Hollandse Nieuwe.

Met de opbrengst ziet de stichting Make-A-Wish wel de lang gekoesterde wens in vervulling gaan van een ‘Wish-on-Wheels’. Dat is een speciale bus die is uitgerust met allerlei materialen die zintuigen activeren, zoals een waterbed, lichtjes en muziek. De bus is bedoeld om de wensen van kinderen, met een beleving jonger dan drie jaar en een levensbedreigende ziekte, te vervullen.

Wat de ondernemers gaan doen met het eerste vaatje, is nog niet bekend.


Tevreden

Zowel het Nederlands Visbureau als Make-A-Wish Nederland waren tevreden met de opbrengst. “Wij zien graag dat de opbrengst van de veiling naar een concreet en tastbaar project gaat”, liet directeur Agnes Leeuwis van het Visbureau weten.

Directeur Hanneke Verburg van Make-A-Wish: “Met de bus gaan we voorzien in de behoeften van kinderen die verstandelijk beperkt zijn en daardoor moeilijk van huis kunnen.”

De nieuwe haring werd gekeurd door een panel van kenners onder leiding van Peter Koelewijn (haringexpert en docent SVO vakopleiding food). Het proefpanel was unaniem zeer tevreden over de kwaliteit. Vanaf woensdag is de Hollandse Nieuwe weer overal in Nederland te koop.

‘Krachttraining voor de spiegel traint ook ongetrainde arm sneller’

Dat blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Voor het onderzoek werden in totaal 23 mensen onderzocht, waarvan elf hun rechterarm voor een spiegel trainden. Daardoor werd voor de hersenen de illusie gewekt dat de linkerarm ook werd getraind. De andere twaalf proefpersonen deden dezelfde training, maar dan niet voor de spiegel.

De proefpersonen deden vijftien trainingssessies gedurende drie weken. Bij de groep die zonder spiegel trainde, nam de kracht in de ongetrainde arm met 34 procent toe. Bij de groep die met spiegel trainde, was die krachttoename 27 procentpunt hoger: daar nam de kracht met 61 procent toe.

Dat het trainen van de spieren in één arm ook effect heeft op de spieren in de andere arm was al langer bekend. Volgens de onderzoekers kan onderzoek naar het effect van spiegels op krachttrainingen in de toekomst helpen bij het sneller genezen van bijvoorbeeld een gebroken arm.

‘Iedereen die met baby’s werkt moet vaccinatie tegen kinkhoest krijgen’

Voor de eigen gezondheid van de werknemers is zo’n vaccinatie niet direct nodig, maar wel om de baby’s tegen de bacterie te beschermen.

Mensen die in de kraamzorg, kinderopvang of op consultatiebureaus werken, zouden volgens de Gezondheidsraad een vaccinatie moeten krijgen. Hetzelfde geldt voor mensen die op de ziekenhuisafdelingen pediatrie, neonatologie of spoedeisende hulp werken.

RTL Nieuws meldt dat het vaccin tegen kinkhoest geen levenslange bescherming geeft en daarom zouden werknemers elke vijf jaar opnieuw ingeënt moeten worden tegen de ziekte.